Thái Hòa: "Bán... may cho đời và thu... tủi vào thân"

Các phân cảnh của Thái Hòa trong từng phim nhựa bắt đầu chạy ngang qua mắt tôi. Có thể, tôi đã từng cười bông phèng ở vài giây, vài phút nào đó khi nom thấy anh vào vai chị Hội hay Long Ruồi, thế nhưng, khi anh vào vai Linh (Thần tài bán vé số) trong phim "Lấy chồng người ta" thì tôi lại bật khóc.

>> NSƯT Chí Trung: "Gánh hàng rong không dùng được với nghệ thuật của chúng tôi"
>> Có một Thu Hà ngu ngơ mà tôi biết
>> Trần Vi Mỹ: Gã phù thủy rườm rà
>> Nathan Lee: "Phụ nữ, đừng tham vọng "đọc" đàn ông như đọc một cuốn sách"
>> Đàn ông giới nghệ gia trưởng: Hay chứ sao!

Một nhân vật Linh ở thì quá khứ, anh ta có tính cách vũ phu. Có cuộc đời lênh đênh trên sông nước, nghèo khó. Vợ và con gái bỏ đi cũng chỉ vì sự vũ phu ấy.

Một nhân vật Linh ở thì hiện tại chỉ có đúng một nghề bán vé số khi anh ta đã hoá trang xong một khuôn mặt một ông thần tài hiền từ, với chòm râu dài, đầu đội mũ miện, chân thì xỏ hài oai nghiêm. Thế nhưng, trong hình dáng oai phong ấy lại chứa một giọng nói rất đời và tủi: “Ai vé số đi/ Dạ! Con cám ơn bố”.

Khi Thần tài trở lại cái thuyền của mình, anh ta lộ nguyên một hình hài tên Linh nghiện rượu. Chiếc chai 750ml mầu trắng, chỉ còn vài nong rượu dính trôn lăn qua, lăn lại trên sàn thuyền để làm bạn. Anh ta hiện thân cho một nhân vật không có gì để mất, không có niềm tin để bấu víu. Vì đã bán may cho đời và thu tủi vào thân.

Cuộc đời của Linh đáng ra cứ vậy mà tiếp diễn, thì người ta có thể thấy ở thì tương lai: Linh sẽ chết vạ vật ở đâu đó vì say rượu.

Thế nhưng một người đàn bà xuất hiện, ban tặng cho Linh những khoảnh khắc xác thịt. Bởi, người đàn bà ấy chỉ yêu chồng, chỉ muốn “xin” Linh một đứa con để “gắn kết” cuộc hôn nhân của mình, cho chồng mình hạnh phúc. Thì Linh, lại nhận thấy đấy là những khoảnh khắc của “tình yêu”. Linh đã thảm thiết mà rằng: Người đàn bà ấy đã làm trái tim anh ta tan nát.

Thật tội nghiệp cho Linh! Vì anh ta đang cố gắng bấu víu vào một thứ tình cảm mơ hồ để sống, anh ta không muốn cuộc sống của mình chỉ là tồn tại nữa. Linh đòi gặp con, những lý do Linh thuê người đánh ghen Lụa, hành hạ Lụa cũng chỉ vì: Muốn có một lý do để sống tiếp, để đặt niềm tin, để cuộc đời anh ta không bị vô nghĩa.

Nhưng hạnh phúc của người này đôi khi là điều bất hạnh đối với người khác: Trên con đường tìm kiếm niềm tin, ý nghĩa cuộc sống, niềm hạnh phúc cho chính mình thì Lụa, Khánh hay Linh cũng đã đều thất bại. Có thể đâu đó, một câu nói: Hạnh phúc là cho đi/ Hạnh phúc là điều giản dị … có khi sẽ đúng ở trường hợp này chăng?

Có thể, khán giả cười rung lên khi thấy Linh gào lên với Lụa những câu: "Em làm tan nát trái tim anh" hay những cơn rúng động của cảm xúc của Linh khi đứng trước Lụa: nói lắp từ, vò đầu bứt thân thể thì tôi đoán chắc đạo diễn Lưu Huỳnh đã khóc không ít khi anh viết những lời thoại ấy.

Bà Giovanna Fulvi - Nhà tuyển phim ở khu vực Châu Á Thái Bình Dương cho LHPQT Toronto (TIFF). Trên website chính thức của TIFF, bà viết: “Lưu Huỳnh đã xây dựng một kịch bản đầy cuốn hút về sự lạc lõng cũng như những khát vọng trái ngang và thảm khốc của một bi kịch đậm chất Hy Lạp. Tất cả các diễn viên đều diễn xuất sắc nhưng Thái Hòa vượt trội hơn hết với vai Linh, một gã điên suốt ngày dán chặt vào bộ đồ Thần tài xơ xác. Bằng diễn xuất đầy ám ảnh, Thái Hòa đã khắc họa một cách sống động sự đáng sợ của Linh, một người đàn ông từ sự đổ vỡ của gia đình mà trở thành một kẻ bạo lực và bệnh hoạn”.

Tôi biết, Thái Hòa có duyên khi diễn hài, vào vai hài, thậm chí chẳng cần diễn, chỉ cần nom thấy mặt anh người ta cũng có thể cười được. Nhưng ở vai diễn Linh trong “Lấy chồng người ta”, Thái Hòa đã không còn bông phèng để lấy tiếng cười của tôi nữa, anh đẩy nhân vật của mình lên một tầm khác: Một thể loại nhân vật bi nhưng có chất “hài” (hài trong bi). Một nhân vật với những hành động có thể khiến tôi cười ồ lên, rồi ngậm ngùi thương xót ngay sau đó.

Thai Hòa chia sẻ về vai diễn mới của mình:

 
Từ một vai nhẹ ký (Huyền thoại bất tử) đến vai nặng ký (Lấy chồng người ta), đạo diễn Lưu Huỳnh có đòi hỏi anh diễn xuất “cao hơn”. Hay, bất kỳ vai diễn nào anh Huỳnh cũng đòi hỏi phải diễn xuất ở mức cao nhất?

Đây là lần thứ 2 tôi làm việc với anh Lưu, lần đầu tôi có quay vài phân đoạn trong phim “Huyền thoại bất tử”, một vai lớn hơn vai quần chúng một chút. Đó cũng là làm cho quen với đạo diễn để lần này anh Lưu tin tưởng, giao vai chính mới này cho tôi.

Riêng với anh Lưu không có chuyện đòi hỏi người này/ vài diễn này cao hơn người kia/ vai diễn kia. Với anh Lưu, mọi thứ phải được như anh ấy muốn và không có chuyện thoả hiệp. Khi ra trường quay, thiết kế, âm thanh, ánh sáng chỉ là hỗ trợ cho diễn viên nhưng anh đã đòi hỏi như ý anh ấy, thì diễn viên sẽ yêu cao hơn rất nhiều.

Một nghệ sĩ diễn xuất rất tốt trên sân khấu và trước máy quay như anh, chắc chắn sẽ có những sáng tạo khi đọc kịch bản và cả khi đứng trước máy quay. Thế nhưng, nếu bị áp đặt bởi đạo diễn, anh còn đất để sáng tạo hay không?

Tôi thích câu hỏi này! (Cười!)

Đối với tôi, cái quan hệ của người diễn viên và đạo diễn rất nhạy cảm. Ví dụ như mình chọn người đạo diễn đó rồi, mình không tin tưởng thì cả 2 sẽ có khoảng cách, sự đề phòng. Và mình cũng không dám trao mình cho họ, như vậy sẽ hỏng. Còn nếu gặp đạo diễn dở, mình cố thu mình lại để bảo vệ mình, thì cũng dễ chết.

Bây giờ tôi có điều kiện để chọn lựa, khi đã chọn rồi thì tôi sẽ tin tưởng người ta hoàn toàn. Mình vẫn sáng tạo nhưng trong sự cho phép của họ. Sáng tạo nhưng vẫn thuyết phục được thì anh Lưu vẫn cho tôi sáng tạo. Nếu tôi làm hơn cái anh ấy muốn thì anh ấy sẽ nhận, còn không thì thôi biến đi ha (cười!)

Trong các cảnh quay, có lúc nào đạo diễn Lưu Huỳnh mắng mỏ hoặc vỗ đét khen ngợi anh ngay không?

Anh Lưu là người nóng tính, không có làm chủ cảm xúc được. Anh vui quá anh cười, còn nóng quá anh bộc lộ ra hết. Có những đoạn tôi trinh phục được anh Lưu, mình cũng sướng lắm! Nhưng có những đoạn mình cũng không làm anh hài lòng lắm, nhưng cuối cùng anh cũng kiếm cách kéo tôi vô để tôi làm được cái anh ấy muốn. Tôi nghĩ đạo diễn giỏi là phải làm được như vậy!

Bà Giovanna Fulvi đã có lời khen ngợi với diễn xuất của anh, anh thấy điều có đúng với mình không?

Tôi nghĩ mình không thể nói được vì sẽ không khách quan, khán giả sẽ có đánh giá riêng của họ. Nhưng tôi nghĩ, không phải ý kiến của bà ấy khiến mọi người phải tin giống như vậy, tôi quan trọng việc khán giả của tôi (những người Việt Nam) xem sẽ có đánh giá riêng của họ.

Nhưng tách mình ra khỏi các vai diễn, người nghệ sĩ biết họ sẽ hài lòng với vai diễn nào chứ?

Nếu nói mức độ hài lòng, tôi hài lòng ở thái độ làm việc của mình. Tôi đã sống và cố hết sức với nó, có đổ máu và nước mắt, nhưng cái này phải tách riêng ra khỏi vai diễn. Không phải vì những điều ấy mà mình bắt khán giả công nhận mình.

Người ta quá quen khi thấy anh vào các vai hài, nhưng đây là một vai diễn bi, phản diện. Sau vai diễn này, anh thấy mình khao khát vai diễn có “mầu” thế nào?

Cái sự khát khao ấy cũng tuỳ từng thời điểm, ngay thời điểm này tôi cần vai phản diện, vì tôi muốn khám phá mình xem khả năng đến đâu.

Cảm ơn anh!